www This site

Publications

MGA GABAY TUNGO SA MAUNLAD NA PAGTATANIM NG BULAK

Ang babasahing ito ay mahalagang reperensiya ukol sa mga makabagong pamamaraan, panibagong pangangasiwa, at mga gabay sa pagpuksa ng mga peste ng bulak Pinakamainam na gamitin ito kasabay ng ibang impormasyong teknikal tungkol sa pagtatanim ng bulak.
Ang pagsunod sa mga rekomendasyon ng babasahing ito ay makatutulong sa pagtamo ng mas malaking ani at kita mula sa bulak.

PANAHON NG PAGTATANIM

May takdang panahon ng pagtatanim o planting period para sa bawat lugar, batay sa klimang angkop sa bulak.
Kailangang ang magkakaratig na production cluster ay matamnan sa loob ng close-season na di hihigit sa 30 araw.

PAGHAHANDA NG BUKID AT BINHI

• Pangkaraniwan
• Araruhin ang bukid nang hindi kukulangin sa 15 sentimetro ang lalim (anim na pulgada).
• Suyurin nang dalawa o tatlong beses upang maging pino ang lupa.
• Ang maayos na paghahanda ng lupa ay mahusay ring pamuksa ng damo.
• “Zero” at “Minimum Tillage”
• Hindi na kailangang araruhin ang bukid.
• Putulin nang maiksi ang mga dayami sa pinag-anihan ng palay.
• Alising lahat ang damo bago magtanim.

PAGGAMOT NG BINHI

Ang paggamot ng binhi ay ini-rerekomenda upang maiwasan ang pagkakaroon ng sakit ng mga halaman.
Ibabad ang binhi sa rekomendadong fungicides sa loob ng 6-10 oras bago magtanim.

Mga Rekomendadong Binhi

Magtanim lamang ng rekomendadong variety sa bawat lugal.
Ang mga nangungunang commercial varieties na itinatanim sa bansa ay UPL-C2, CRDI-1, CRDI-2.
Gumamit ng certified seeds ng mga rekomendadong binhi.

PAGTATANIM

• Pangkaraniwan
• Maglagay sa bawat tundos ng tatlo o apat na butil at takpan ng kaunting lupa.
• Sundin ang tamang pagitan ng bawat tundos na inirerekomenda sa lugal.
• “Zero” at “Minimum Tillage”
• Gumawa ng butas sa pamamagitan ng matulis na kahoy.
• Maglagay ng tatlo o apat na butil sa bawat butas.
• Takpan ng kaunting lupa.
• Gumamit ng gabay na lubid upang mapanatiling tuwid ang mga hanay.
• Tamang Dami ng Halaman
  • Sa Luzon at Bisayas, gamitin ang 75-100 x 20-30 sentimetrong spacing, dalawang halaman bawat tundos, at ito ay magbibigay ng 65,000-130,000 halaman bawat ektarya.
  • Sa Mindanao, gamitin ang 100-120 x 210-40 sentimetrong spacing, dalawang halaman bawat tundos, at ito ay magbibigay ng 20,000-80,000 halaman bawat ektarya

PAGBABAWAS/PAGHUHULIP

• Magbawas (thin) ng tanim sa ika-27 araw pagkatanim at mag-iwan lamang ng dalawang malulusog na tanim bawat tundos.
• Huwag ipagpaliban ang pagbabawas dahil hihina at papayat ang mga tanim.
• Maghulip (replant) sa mga tundos na walang sumibol sa ika-15-22 araw pagkatanim.
• Huwag ipagpaliban ang paghuhulip upang hindi ito lumampas sa close-season planting.

PAG-AABONO

• Una (Basal) – Sa Araw ng Pagtatanim
  • Ibudbod ang inirerekomendang abono sa layong isang daliri o kaya’y dalawa hanggang limang sentimetro buhat sa bawat tundos.
  • Tabunan ng lupa ang abono.
• Pangalawa (Sidedress) – Sa ika-42-47 Araw Pagkatanim
  • Ibudbod ang inirerekomendang abono sa tabi ng halaman.
  • Sa zero o minimum tillage, ibudbod ang abono sa tabi ng bawat tundos at takpan ng kaunting lupa.
  • Magpatubig pagka-sidedress.

PAGPAPATUBIG

• Una-Kung Tuyot ang Lupa
• Magpatubig pagkatanim sa pangkaraniwang paghahanda ng bukid.
• Magpatubig bago magtanim sa zero o minimum tillage.'
• Mga Susunod na Pagpa-patubig
• Patubigan sa ika-37, 64, at 88 araw pagkatanim sa lagkit na lupa at sa ika-28, 48, 68, at 87 araw naman pagkatanim sa buhaghag na lupa.
• Patubigan lamang ang pagitan ng bawat dalawang tudling upang maiwasan ang pagkabaha ng lupa.
• Maaring bawasan ang pagpapatubig kung di nalalanta ang mga tanim sa tanghaling tapat.

PAGSUGPO NG DAMO

• Pangkaraniwang Paraan (Off-barring/Hilling-up)
• Bungkalin ang lupa paiwas sa tudling (off-barring) sa ika-30-40 araw pagkatanim.
• Bungkalin ang lupa patakip sa puno (hilling-up) sa ika-42-47 araw pagkatanim.
• Bunutin ang mga natitirang damo sa mga tudling.

• Paggamit ng Herbicides
  • Gumamit ng herbicides kung masyadong makapal ang damo at hindi kakayanin ng manwal na pagdadamo.
  • Magbungkal pagsibol muli ng mga damo.
  • Bago at matapos gamitin ang sprayer sa herbicide, linisin itong mabuti upang maalis ang natitirang kemikal.

PAGPUKSA NG INSEKTONG PESTE

• Pagmamanman sa Peste
  • Manmanan ang mga insektong peste sa pamamagitan ng Crop Pest Monitoring System (CPMS) upang malaman kung ano ang pamuksa at kailan dapat mag-isprey.
  • May mga insektong kaaway ng peste na makatutulong sa paglipol sa mga ito.
• Paggamit ng Pestisidyo
  • Huwag sundin ang calendar spraying. Magbomba lamang kung ang mga peste sa halaman ay makapipinsala na nang malubha sa ani.
  • Piliin ang wastong pestisidyo.
  • Palagiang sundin ang inirerekomendang dami ng pestisidyo sa bawat ektarya upang makamit ang pinakamagandang resulta.
  • Sundin ang mga inirerekomendang pagpapalit ng pestisidyo sang-ayon sa gulang ng halaman.
  • Sundin ang mga gabay sa pag-iingat na nakasulat sa mga etiketa ng bote ng mga pestisidyo.
• Iba Pang Paraan ng Pagsugpo ng Peste
  • Paggamit ng mahusay na klase ng binhi (resistant varieties).
  • Paggamit ng Trichogramma chilonis o Tricons mula 27 hanggang 97 araw pagkatanim. Kinakain ng tricons ang mga itlog ng uod kung kaya’t napipigilan ang pagdami nito.
  • Pagsunod ng close-season planting.
  • Pagtatanim ng trap crops tulad ng kamatis at okra.
  • Pagpreserba ng natural na kaaway ng mga peste tulad ng langgam, gagamba, at lady beetle.
  • Paglilinis ng bukid pagkaani.

PAG-AANI, PAGBIBILIAD AT PAGLILINIS NG BUKID

• Pag-aani
  • Simulang anihin ang mga bulak pagkalipas ng tatlo o apat na araw pagkabuka.
  • Huwag pitasin ang murang bunga sapagkat mababa ang kalidad ng mga ito
  • Huwag gumamit ng sisidlan na yari sa plastik o polypropylene (PP) sacks upang maiwasan ang kontaminasyon na magpapababa ng kalidad ng ani.
  • Gumamit lamang ng jute sack, kaing at basket na yari sa kawayan o rattan.
• Pagbibilad/Pagsasako
  • Ibilad sa loob ng dalawa o tatlong araw ang mga naaning bulak upang matuyo at mamatay ang mga pink bollworm at mapanatili ang magandang kalidad ng ani.
  • Huwag gumamit ng bilaran, sisidlan o panahi na yari sa plastik.
• Paglilinis ng Bukid Pagka-ani
  • Putulin o bunutin ang mga puno ng bulak pagka-ani.
  • Sunugin kaagad ang mga ito upang mamatay ang mga peste at maiwasan ang pagdami ng mga ito sa susunod na pagtatanim.